Don't Miss
Home / Politics / Ilandža, selo u vojvodini

Ilandža, selo u vojvodini

skola1

Ilandža – Ilandscha – Iloncz – Ilancsa – Ilanţa – Illàncsa – Illànesa – Ilangea – Иланџа

Sedam Vekova Ilandža nosi ovo ime. Poreklo reči tumači se višestruko: od starougarskog ili hunskog pojma Iloncz, što bi trebalo da je naziv za baruštinu, ličnog imena Ilonko, navodno po meštaninu koji je prvi “zabo kolac” na mestu današnjeg sela, ili Ilonka po prvoj vlastelinki, do žute zemlje ilovače, koja preovladava na gornjem delu Ilandže – oko prvih kuća iz pravca Seleuša.

Srednje bronzano doba – iz ovog vremena u jednoj nekropoli nađena tzv. ilandžanska cigla.

1375. Prvo sačuvano pominjanje srednjovekovnog pominjanja ovog imena.

1385. Prvo sačuvano pominjanje crkve u jednom dokumentu – Ecclesia de Ilonch. Mesto potpada pod kovinsku županiju.

lazar150lazarova mapa iz 1526. godine

1569. – 1579. Pominje se ime mesta Ilanča u nahiji Čakovo.

1660. Ilandžanin Nedeljko Andrejić i Đurađ pominju se u rukopisu Pećki kastig.

1685. Crkva postoji, a mesto potpada pod kovinsku županiju.

1688. Registrovano 40 domaćinstava. Porez sela: 800 forinti u gotovom, 20 volova i 120 metričkih centi u naturi. Pod Turcima pripada, pančevačkoj nahiji i istoimenom sandžaku.

1698. – 1699. Stradalo se u ratu sa Turcima.

1716. – Naselje menja komitet i potpada pod Dištrikt (Distrikt)

1717. Grof Klaudije Florimund Mersi, guverner i otac modernog Banata, sa vojskom prolazi kroz selo 5. juna. U mestu je tada 20 kuća.

1723. Mesto ucrtano na velikoj karti Banata kao Ilonza.

Torontál_county_administrative_map

1727. Samo 17 kuća. Selo napadaju razbojnici.

1738. Od kuge umrlo četvoro meštana.

1744. Doselilo se više porodica iz Srbije.

1764. Osnovana Banatska vojna granica u čijem je sastavu i selo.

1768. Počelo isušivanje Velike Ilandžanske močvare.

1773. Registrovano već 199 kuća. Mesto pripada Ilirskoj banatskoj granici.

1774. Deo stanovništva sa popom Ilijevićem seli se u novoosnovanu Crepaju.

1777. Prvi sačuvani dokument o postojanju škole.

1780. Ušoravanje ulica i urbanizacija – selo dobija današnji izgled.

1793. Sazidana crkva u vizantijskom stilu a na mestu gde je bila stara, sazidana je kapela sa ikonama Sv. Nikole, Sv. Stevana, Sv. Jovana i Sv. trojice. (današnji izgled crkve)

12745602_1027147590664353_8308077724652620369_n

1812. U ataru otkriveno izvorište mineralne vode Sveta vodica i izgrađena zgrada na izvoru.

12800335_1027148780664234_1095912103483767252_n

1848. 13. oktobar – bitka između mađarske revolucionarne vojske pod vođstvom Aranjija i srpskih ustanika pod komandom Vikentija Basarabića. Malobrojne srpske snage su potučene, mađari su osvojili selo, naneli veliku štetu i zapalili crkva i 140 kuća. Poginulo 40 Ilandžana.

1852. Dana 22. maja po novom kalendaru, obnovljena crkva i posvećena prenosu moštiju Sv. oca Nikolaja.

12795518_1027147657331013_5416799999203948664_nna crkvi

1872. 1. novembar – ukinuta Banatska vojna granica.

1874. Ikonostas crkve oslikao Novak Radonjić, a poslednji sedam ikona dovršio njegov učenik Aksentije Marodić.

1876. Decembarski broj časopisa “Zastave“ Svetozara Miletića navodi da je stari slovenski narod Smoljani živeo u mestu Ilandža.

1888. Selo strada od velikih poplava zbog popuštanja nasipa Terezijinog kanala, današnjeg DTD kanala ili tkz Begeja.

1896. 15. jula, u 6 sati ujutru, jak zemljotres izbio gvozdenu šipku sa tornja crkve na kojoj su stajali krst i jabuka.

1898. Otvorena železnička stanica na pruzi Sečanj – Alibunar.

1921. Selo ima 3.156 stanovnika.

1934. 2. oktobar – Za južni Banat održana sednica mlinara u dvorani Rajfajzenove zadruge u Vršcu. Predsedavao je Petar Stefanović, industrijalac iz Ilandže. “Mlinovi u ovoj novoj žetvenoj godini slabo su uposleni, jer je žetva ispod normale, a kvalitet pšenice slab.“

1941. U jesen izgrađen aerodrom Luftvafe na Cincarevom – Okinom salašu.

1944. 2. oktobar Crvena armija ušla u selo.

1947. Iskopan kanal – omladinski, koji kroz utrinu odvodi vodu sa potesa pored železničke stanice i fudbalskog stadiona i koji se uliva u “Begej“, tj. u kanal DTD.

1953. Ukinute sve četiri zemljoradničke zadruge. Održan prvi aero miting u selu!

Aero Miting 1953.

1961. Stigla struja u selo.

stara slika

1963. Put asfaltiran u samom mestu u dužini od tri kilometara. Šest godina kasnije Ilandža asfaltom povezana sa Seleušem i Dobricom.

1965. Mila Maletin Bobulj, penzijonisan kao prvi jugoslovenski pastir bez ijednog dana uplate u penzioni fond.

1968. U leto otvorena prva robna kuća. Dva dana posle otvaranja, tokom noći – opljačkana, jer je ciglom razbijen izlog. Ukraden tranzistor, aparat za brijanje, cigarete i žileti. Provalnik nije uhvaćen.

1974. Proradio vodovod.

1993. Proslava 100 godina od rođenja Miloša Crnjanskog. Glavna ulica i škola dobile njegovo ime.

1994. Prvi susret Ilandžana u Beogradu u bioskopu Slavija, na inicijativu Vitomira Stefanovića.

2009. Srđan Vojnov osvojio šampionsku titulu na Međunarodnom poljoprivrednom sajmu u Novom Sadu sa ovnom rase cigaja. Iste godine, povodom godišnjice rođenja Miloša Crnjanskog postavljena njegova bista u školskom dvorištu i objavljena Monografija sela.

About goran